Mısır’da Kurulan İlk Türk İslam Devletleri

Mısır’da Kurulan İlk Türk İslam Devletleri

Tolunoğulları (868 905)

  • Tarihte Mısır’da kurulan ilk Türk devletidir. Mısırda yaklaşık bin yıl süren Türk egemenliğine öncü oldular.
  • Kurucuları Tolunoğlu Ahmet’tir.
  • Yönetici ve askerleri Türk ama halkın büyük kısmı Arap’tır. (Bu durum yıkılmalarında da etkili olmuştur)
  • Başkentleri Fustat’tır (Kahire).
  • Maristan adı verilen hastaneler kurmuşlar ve eczacılığı başlatmışlardır.
  • Mısırda bulunan Ulu Camii ve Tolunoğlu Camii inşa ettikleri önemli eserlerdir.
  • Mısır’ı bayındır hale getirdiler.
  • Abbasiler tarafından yıkıldılar.

İhşitler (Akşitler) (935 969)

  • Kurucusu Togaç Oğlu Muhammed’dir.
  • Hicaz’a (Kutsal topraklara) sahip olan ilk Türk devletidir.
  • Yöneticileri ve orduları Türk halkı Arap’tır. Tolunoğulları devletinde olduğu gibi bu durum İhşitlerde de zaafiyet oluşturmuş ve yıkılmalarına zemin hazırlamıştır.
  • El-Kindi bu dönemde yaşamıştır.
  • Fatımiler tarafından yıkılmışlardır.

Eyyubiler (1174 – 1230)

  • Kurucuları Selahaddin Eyyubi’dir.
  • Mısır’da kuruldu.
  • 1187’de Haçlılarla yaptıkları Hıttin savaşını kazanarak Kudüs’ü almıştır.
  • Selahaddin Eyyubi Mekke’nin ve Medine’nin korunması konusunda gayret sarf etmiştir. Bu nedenle kendisine “Mekke ve Medinenin hizmetkarı” anlamına gelen “hâdimü’l-Haremeyn” unvanı verilmiştir.
  • Memlük komutanı Aybek tarafından yıkılmışlardır.

Memlükler (Kölemenler) (1250 – 1517)

  • Eyyübi ordusunda bulunan Türk komutan Aybek tarafından kuruldular.

Önemli: Kafkasya’dan alınarak Mısır’a getirilen Kıpçak kökenli Türk Çocuklarına Kölemen adı verilir. Kölemenler Nil Nehri üzerinde bulunan Ravza Adasında asker olarak yetiştiriliyorlardı. Aybek bu kölemenlerden biridir.

  • En parlak dönemlerinden biri Sultan Baybars dönemidir. Sultan Baybars öncülüğünde, Ayncalut Savaşında Moğolları yenen ilk Türk devleti oldular.
  • Resmi dil olarak Türkçeyi kullanmışlardır.
  • Memlüklerde hanedanlık sistemi yoktur. Güçlü olan komutan tahta geçerdi.
  • 1516 da Mercidabık ve 1517’de Ridaniye savaşlarında Yavuz Sultan Selim‘e yenilerek yıkıldılar.

KPSS Tarih notları için tıklayınız…