Leonardo da Vinci

Avrupa’da doğup gelişen Rönesans hareketinin en ünlü İtalyan ressamı; aynı zamanda heykeltıraş, mimar ve bilim adamı (1452-1519)

Otoportre (c. 1490 1515–16)
Otoportre (c. 1490 1515–16)

15 Nisan 1452’de İtalya’nın Toskana kentinde doğdu. Noter olan San Piero’nun evlilik dışı oğludur. Çocukluğu; doğayı, insanları ve özellikle uçan kuşların hareketlerini izlemekle geçti. Beş yaşındayken babasının malikanesinin bulunduğu Vinci kasabasına taşındı. Sadece temel eğitim aldı ancak sanatsal yeteneği fark ediliyordu. 14 yaşında Floransa’da ünlü olan sanatçı Verrocchio’nun yanında çırak olarak çalışmaya başladı. Metal işleme, deri sanatları, marangozluk, çizim, resim ve heykeltıraşlık gibi teknik becerileri burada öğrendi. Kısa sürede yeteneği öne çıkan Da Vinci, 1482 yılı başlarına kadar Floransa’da yaşadı. Bu dönemde ünü doğduğu yerin sınırlarını çoktan aşmıştı. 20 yaşında, Floransa’daki Saint Luke Loncası’na usta sanatçı olarak üyeliğe hak kazandı ve kendi atölyesini kurdu. 

Vitruvius Adamı (c. 1490)
Vitruvius Adamı (c. 1490)

Leonardo, 1482’de Milano’da Ludovico Sforza’nın sarayında çalışmaya başladı. Burada askeri mühendis, ressam ve heykeltıraş olarak görev yaptı. Dük, O’ndan babasının at üzerinde çok büyük bir heykelini yapmasını istedi. Leonardo, bu heykel üzerinde tam on altı yıl çalıştı. Fakat sonunda bu görkemli “at” Leonardo’nun eskizlerinde kaldı. 1495-1497 arasında sipariş üzerine Santa Maria Della Grazie Manastırı yemekhanesinin duvarına ünlü eserlerinden biri olan “Son Akşam Yemeği”ni çizdi. Manastırın duvarını süsleyen bu büyük eser, Da Vinci’nin resim sanatına getirdiği yenilikler zincirinin halkalarından birini daha tamamladı.

Erminli Kadın (c. 1489-91)
Erminli Kadın (c. 1489-91)

İnsanlardan uzak ve kendine özgü bir yaşam süren Leonardo, bir yandan da perspektif, anatomi, ve mekanikle ilgili incelemeler yapıyordu. Fakat, günümüz bilim adamlarına bile yeni ufuklar açan bu eskizleri de dağınık notlar olarak kaldı. Leonardo, 1499’da adını bütün İtalya’ya duyurmuştu. Milano’dan ayrılarak Floransa’ya döndü. Buradaki yaşamı, sanatında olgunluk döneminin başlangıcı oldu. Üstat, 1500 yılı civarında Floransalı bir tüccarın karısı olan Monna Lisa del Giocondo’nun portresine başladı. Dünyanın en ünlü kadınları arasında sayabileceğimiz Monna Lisa’nın portresi dört yılda tamamlandı.

Mona Lisa (c. 1503–19)
Mona Lisa (c. 1503–19)

Halen Paris Louvre Müzesi’nde ziyaretçi akınına uğrayan bu tablo, Da Vinci’nin vücut ve ruh, madde ve maneviyat konularıyla yoğun biçimde ilgilendiği bir dönemin ürünüdür. Yüksek Rönesans resim sanatının eşsiz portre örneklerinden kabul edilen bu eser, gölge ışık dengesi, kompozisyon tekniğindeki yenilikler ve kahramanıyla çizeri arasındaki ilişkinin gizemi nedeniyle de sanatçının diğer portreleri arasından kolaylıkla sıyrılabilmektedir. Ressamlığının yanı sıra mimar, mühendis, heykeltıraş ve bir bilim adamı olan Leonardo da Vinci, yaşamı boyunca pek çok ölümsüz esere imza attı, pek çok tasarımını ise hayata geçiremedi. Arno Irmağı’nın akış yönünü değiştirmek için tasarladığı planlar başarısızlığa uğradıktan sonra Milano’ya gitti. Trivulce’nin mezarı için bir atlı anıt yaptı. Roma’da iki yıl kaldıktan sonra 1515’te Fransa’ya gitti. Burada daha çok krallık şatoları için araştırmalar yaptı.

Son Akşam Yemeği (c. 1495–98)
Son Akşam Yemeği (c. 1495–98)

Leonardo, çalışmaları ve buluşlarıyla çağının sanatına yepyeni ufuklar açtı. Resim sanatındaki en önemli eserleri “Kayalıklardaki Meryem”, “Son Akşam Yemeği”, “Üçlü Anna Grubu”, “Monna Lisa” ve “Vaftizci Yahya” dır.