Hristiyanlığın Kutsal Kitapları

Kitab-ı Mukaddes Nedir?

Hristiyanlıkta kutsal kitap ‘Bible’ (Kitab-ı Mukaddes) diye adlandırmaktadır. O, Eski Ahit adı altında Yahudilerin kutsal yazıları ve Yeni Ahit adı altında Hristiyan yazıları olmak üzere iki temel bölümden oluşmaktadır. Hristiyan inancına göre Eski Ahit, Tanrı’nın Hz. Musa ile Sina’da yaptığı ahdi temsil etmektedir. Yeni Ahit ise İsa’nın havarileriyle son akşam yemeğinde yaptığı sözleşmeyi temsil etmektedir. Bu özellikleriyle Eski ve Yeni Ahitte konuşan tanrı aynı tanrıdır, ancak Eski Ahit tek başına bir anlam ifade etmemektedir. Zira onun layıkıyla anlaşılabilmesi için Yeni Ahite ihtiyaç vardır.

Hıristiyanların elindeki Eski Ahit Tanah‘ın Yunanca’ya Yetmişler Çevirisi olmakla beraber, içindeki kitap sayısı aynı değildir. Eski Ahit, 39 kitaptan ibarettir. Yeni Ahit ise 27 kitap ihtiva eder. Dolayısıyla Hristiyan Kutsal Kitabı toplam 66 kitaptır. Yeni Ahit’te 4 İncil, 21 mektup, Resullerin İşleri ve Vahiy vardır. Bunlar II1. Yüzyılın başından beri Yunanca yazılan 27 kitaptır. Yeni Ahide giren bu kitapların havarilerden geldiğine ve sahih olduğuna inanılır. Yeni Ahit’i oluşturan yazılar temel özellikleri açısından şöyle sınıflanabilir:

  1. Rivayete dayanan kutsal yazılar: Bunlar Markus, Matta, Luka ve Yuhanna İncilleri ve Resullerin İşleri adlı kitaplardır.
  2. Mektuplar: Pavlus’un 13 mektubu (Romalılara Mektup, Korintlilere Birinci Mektup, Korintlilere İkinci Mektup, Galatyalılara Mektup, Efeslilere Mektup, Koloselilere Mektup, Selaniklilere Birinci Mektup, Selaniklilere İkinci Mektup, Timoteyus’a Birinci Mektup, Timoteyus’a İkinci Mektup, Titus’a Mektup, Filimon’a Mektup), İbranilere Mektup, Yuhanna’nın Üç Mektubu; Petrus’un iki Mektubu, Yakub’un Mektubu ve Yahuda’nın Mektubu.
  3. Apokaliptik yazılar: Bu kısmı da 1545 yılında yapılan Trent konsilinde Yeni Ahit külliyatına dahil edilen, Tanrı’nın nihai zaferi konusunda vizyonvari bir şekilde bilgi veren Vahiy kitabı oluşturmaktadır.

İnciller

“İncil”, kelime olarak müjde, iyi haber anlamına gelir. İnciller, Kitab-ı Mukaddes’in bir bölümü olan Yeni Ahit’te bulunur. Latinceye “Evangelium” olarak geçmiştir. Hristiyan dünyasında genel kabul gören; Matta Markos, Luka ve Yuhanna İncillerinden başka; Barnaba İncili ve Saint Thomas İncili de meşhur İncil Metinleridir.

Dört İncil

Dört İncil; Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleridir. Bir takım ayrılıklara rağmen, ilk üç İncil arasında benzerlik bulunduğundan bunlara Sinoptik İnciller denilir. Sinoptik İncillerin 60-70 yılları civarında yazıldığı düşünülmektedir. Dördüncü İncil olan Yuhanna İncili 100 yılı civarında yazılmış olup ilk üç İncil’in yorumlarını da ihtiva etmektedir.

Metin araştırmaları sonucu bir kısım bilginlere göre ilk İncil Matta, diğerlerine göre ise Markos’tur. Luka İncili, ilk iki İncil’e dayanmaktadır. Ancak üç İncil’in de ele geçmemiş Aramca bilinmeyen bir İncil’e dayandığı kabul edilmektedir. Hz. İsa’nın (A.S.) M.Ö. 6 veya 4 yılında doğduğu, vaftizinin 28, hizmetinin başlamasının 30 ve çarmıh olayının 33 yaşında iken olduğu göz önünde bulundurulursa, eldeki en eski İncil’in ondan en az 30 sene sonra yazıldığı anlaşılır.

Hz. İsa’nın öğrencileri arasında okuma yazma bilenler yok denecek kadar azdı. İncillerde verilen bilgiler, ağızdan ağıza nakledilen rivayetler halindeydi. İncilerin yazıya geçirilmesi konusu bilinmeyen noktaları çok olan bir husustur. Eldeki İncillerde Hz. İsa’nın (A.S.) onları yazdırdığını belirten ifadelere rastlamak zordur. Gerçi “bana verdiğin sözleri onlara verdim” (Yuhanna 17:814) gibi açıklamalar vardır. Ancak İncillerin nasıl yazıldığını bilemiyoruz.

Bazı kaynaklarda ilk Hristiyanların İncilleri bulunduğu kaydedilir. Bu İnciller, Yahudiler ve Romalıların takibi dolayısıyla yazarlarınca korunmak için bazı yerlerde saklanmış veya ele geçirilerek yok edilmiştir. Bugünkü İncillerin bilinmeyen kaynaklarının bunlar arasında bulunduğu ileri sürülmektedir. Sonraki İncillerin yazılmasında sözlü geleneğin tespit edildiği, önceki bazı İncillerden faydalanıldığı yolunda iddialar varsa da bu konuda kesin bir kanıya ulaşamıyoruz. Ancak bazı Hıristiyan kaynaklarında bu İncil metinlerinin üç veya dört defa değiştirildiği de açıklanmaktadır. Bu, ilk Hıristiyanların arasında çıkan fikir ayrılıkları dolayısıyla olmuştur. Onlar, kendi görüşlerini desteklemek veya inanmayanları ikna etmek için böyle bir yola gitmişlerdir. Ayrıca İncillerin yazılmasında belirli ölçülerin olmadığı, bunların kontrol edilmediği, her önüne gelenin İncil yazdığı ve böylece yüz civarında İncil’in ortaya çıktığı bilinmektedir.

Eldeki dört İncil, bu yüz kadar İncil arasından birbirlerine en yakın bulunarak seçilmiş ve bunların sahih olduğu, Kutsal Ruh’un himayesi altında yazıldığı kabul edilmiştir. Kilise, ayrıca Pavlus, Petrus, Yuhanna, Yakub ve Yahuda’nın mektuplarını, Resullerin İşleri ve Vahiy kitaplarını da sahih sayarak hepsini Yeni Ahide dahil etmiştir.

Kilisenin sahih saymayarak Yeni Ahit dışında bıraktığı Ebionitlerin incili ve Barnaba İncili meşhurdur. Bu İnciller, bu günkü Hristiyanlığın aksine Allah’ın birliğini, Hz. İsa’nın Allah’ın kulu ve resulü olduğunu, ilah olmadığını, çarmıha gerilenin o olmadığını ve Hz. İsa’dan sonra bir peygamber geleceğini bildirmektedir. Burada verilen bilgiler, Kur’an’da verilen bilgilere uygunluk göstermektedir.

Kaynakça

  • Yaşayan Dünya Dinleri, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2007.
  • Prof. Dr. Abdurrahman KÜÇÜK, Prof. Dr. Günay Tümer, Dinler Tarihi, Berikan Yayınevi, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1985.