Edirne Antlaşması

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yapılan antlaşma (14 Eylül 1829)

Edirne Antlaşmasını Oluşturan Koşullar

Navarin’de Osmanlı ve Mısır donanmasının yakılması üzerine Sultan II. Mahmud Rusya’dan savaş tazminatı istedi. Bu tazminatı reddeden Rus Çarlığı Osmanlı Devletine savaş ilan etti (1828).

Osmanlı Devleti bu esnada Yeniçeri Ocağını kaldırıp yerine yeni ordu birlikleri kuruyordu. Ordu tam anlamıyla savaşa hazır değildi. Rus orduları, Rumeli’ye ve Doğu Anadolu’ya saldırdılar. Türk kuvvetleri, Silistre’de ve Şumnu’da kahramanca savaştılarsa da Rusların Edirne’ye girmelerine engel olunamadı. Doğu Anadolu’da da durum iyi değildi. Kars ve Erzurum Rusların eline geçmişti. Osmanlı devleti, savaşı kazanma umudu kalmayınca barış istedi. Bu sırada Rusya’da iç karışıklıklar yüzünden Çar I. Nikola güç durumda kalmıştı.

İngiltere ve Avusturya, Rusların ilerleyişini iyi karşılamıyordu. Edirne’yi alan Rus kuvvetleri, ana kuvvetlerden çok uzaklaşmışlardı. Bu nedenlerle Rus çarı, barış yapılmasını uygun gördü. Bir ay süren görüşmelerden sonra Edirne antlaşması imza edildi.

Edirne Antlaşmasının Maddeleri

  1. Ruslar, Rumeli’de Tuna ırmağının ağzındaki adalar dışında, Osmanlılardan aldıkları bütün yerlerden geri çekilecek. Prut ırmağı, eskiden olduğu gibi iki devlet arasında sınır olacaktı.
  2. Doğu Anadolu’da Kars ve Erzurum Osmanlı devletinde kalacak; Poti, Anape, Ahisha kaleleri Rusya’ya bırakılacaktı.
  3. Rus ticaret gemilerine Boğazlardan geçiş hakkı tanınacak, Rus halkından olanlar, Osmanlı ülkelerinde serbestçe ticaret yapabileceklerdi.
  4. Eflak ve Boğdan’a yeni haklar tanınacak, bunların beyleri yaşadıkları sürece görevde kalacaktı. Eflak ve Boğdan’daki kaleler yıktırılacak. Osmanlı askerleri burada bulunmayacaktı.
  5. Sırbistan’a tanınan özerklik ve ayrıcalıklara bu anlaşmada da yer verildi.
  6. Osmanlı devleti, Rusya’ya savaş tazminatı olarak on taksitle on bir buçuk milyon duka altın ödeyecekti.
  7. Osmanlı, Yunanistan’ın kurulmasını ve bağımsızlığını ilan etmesini kabul edecek.

Edirne antlaşması, Osmanlıların Küçük Kaynarca’dan sonra imzaladıkları koşulları en ağır bir antlaşmadır. Balkan ülkelerinde bağımsız devletler kurulmaya başlanmıştır.