Damat Ferit Paşa

Osmanlı sadrazamı.

1853’te İstanbul’da doğdu. Öğrenimini bitirdikten sonra dışişlerinde görev aldı. Paris, Berlin, Londra elçiliklerinde kâtiplik yaptı. Abdülmecit’in kızı ve IV. Mehmed’in kız kardeşi olan Mediha Sultanla evlenerek Osmanlı hanedanına damat oldu. Şurâyı Devlet üyeliğine atandı (1886). İki yıl sonra rütbesi vezirliğe yükseltildi. Londra büyükelçiliğine atanma dileği II. Abdülhamit tarafından kabul görmedi. Bunun üzerine memurluktan ayrıldı. İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra Ayan Meclisi üyesi oldu (1909).

Ferit Paşa ilk dönemlerde İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin içindeydi. Ancak süreç onu bu cemiyetin karşısında pozisyon almaya itti. 11 Kasım 1911’de İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne karşı oluşturulan Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nın kurucuları arasında yer aldı. Bu fırkadaki başkanlık görevini Haziran 1912’ye kadar sürdürdü. Kendisinde aşırı yükselme ve önemli görevlere getirilme isteği vardı. Fakat, İttihat ve Terakki yönetiminde bir süre beklemek zorunda kaldı.

I. Dünya Savaşından mağlup çıkan Osmanlı Devletinde İttihatçılar güç kaybettikçe Ferit Paşa etkinliğini artırdı. İzzet Paşa ve Tevfik Paşa’nın hükümetlerine karşı yürüttüğü propaganda bu hükümetlerin istifası ile sonuçlandı. Padişah VI. Mehmet (Vahideddin) tarafından beş kez sadrazamlığa getirildi (1919-1920). Bu güç dönemde hükümet başkanlığı yapacak değerde bir devlet adamı değildi. Paris barış konferansına baş delege olarak katıldı. Osmanlı imparatorluğunun parçalanmasını kabul edemeyeceğini ileri sürdü. Bu istekleriyle güç duruma düştü. Anadolu’daki milli hareketleri dağıtmaya çalıştı. Sevr antlaşması, onun beşinci sadrazamlığı sırasında imzalandı. Düşmanlara karşı başarı sağlanamayınca, yaptıklarının hesabını vermek zorunda kalacağından kuşkuya düştü. Hayatını kurtarmak için Avrupa’ya kaçtı. Fransa’nın Nice şehrinde öldü.