Anton Çehov

Rus öykü ve tiyatro yazarı (1860-1904).

29 Ocak 1860’da Azak Denizi kıyısındaki Tagangrog’da doğdu. Bir bakkalın oğluydu. Ekonomik zorluklar ve dini nedenlerle babası tarafından sürekli baskı ve şiddet gördü. Çocukluk yıllarında yaşadığı sıkıntılar onun edebi yönünü belirleyen unsurların başında gelir. Hikaye sevgisini ise annesinden aldı. Moskova’da tıp öğrenimi yaparken yoksul düşen ailesine yardım edebilmek için öyküler yazdı. 1884’te doktor oldu. Öykülerini toplu olarak 1886’da yayınladı. Birer perdelik komediler yazdı. “İvanov” adlı oyunu başarı sağladı. “Bozkır” adlı uzun öyküsüyle ün kazandı (1888).

Uzakdoğu’da Sahalin Adası’na bir gezi yaptı. Buradaki izlenimlerini “Sahalin Adası” adını verdiği anı kitabında topladı (1893). Avusturya, İtalya ve Fransa’ya gitti. Moskova yakınlarında bir çiftliğe yerleşti. Kolera salgını başlayınca 1892-1893’te doktorluk yaptı. Bundan sonra edebi açıdan çok verimli bir döneme girdi. “Ağustos Böceği”, “6 Numaralı Koğuş” ve “Çardaklı Ev” gibi önemli öykülerini yazdı. 1897’de daha önce tutulmuş olduğu verem hastalığı yeniden nüksetti. Kırım’da Yalta kentinde kendisine bir ev yaptırıp çevresinde ağaçlar yetiştirdi. Amacı bir yandan doğanın ortasında kendisini iyileştirmek, bir yandan da huzurlu bir ortamda eserlerini yazmayı sürdürmekti. Burası bir süre sonra ünlü kişilerin gelip gittiği bir kültür merkezine dönüştü. Bu ziyaretler vesilesiyle tanıştığı sahne artisti Olga Knipper ile evlendi.

Dostu Maksim Gorki, siyasal nedenlerle akademi üyeliğinden çıkarılınca o da üyesi olduğu akademiden istifa etti. Hasta olduğu halde çalışmalarını aralıksız sürdürdü. Son yıllarında “Vanya Dayı”, “Üç Kız Kardeş” ve “Vişne Bahçesi” adlı üç ünlü oyununu yazdı.

İnce ayrıntılara dayanan kısa öykü türünün en büyük yazarlarından biri olan Çehov, oyunlarında devrim öncesi Rusyası’nın yaşadığı toplumsal gerilimi, umutsuz bir atmosfer içinde yaşayan başıboş soyluları ve aydınları; sıradan insanları, halkın içinden karakterlerin yaşayışlarını büyük bir ustalıkla anlatmıştır. Dili özlü, sade ve ölçülüdür. Rus tiyatrosuna önemli yenilikler getirmiş bir sanatçıdır.