Adak Nedir?

Nedir?

Adak, dinen mükellef olmadığı halde, kişinin farz veya vacip türünden bir ibadeti yapacağına dair Allâh’a söz vermesine denir. Adak; ferdin, arzu ettiğine kavuşmak, korktuğundan sakınmak hususunda Allâh’ın yardım ve desteğini sağlamak amacıyla, kendiliğinden birtakım dini mükellefiyetler altına girmesi olarak yorumlanabilir. Bu nedenle, adak hemen hemen bütün dinlerde değişik şekillerde bulunmaktadır.

Adağın Geçerliliği Nelerdir

Bir adağın dinen geçerli olabilmesi için adakta bulunan şahsın; akıllı, buluğ çağına erişmiş ve Müslüman olması gerekir. Ayrıca adanan şeyin, gerçekte mümkün, dinen de makbul ve meşru olması; namaz, oruç, hac, kurban, sadaka gibi farz veya vacip ibadetler cinsinden olması gerekir.

Adak ancak sözle olur ve adağın adanması için sözün söylenmesi esastır. Örneğin “şu işim olursa bir kurban keseceğim” diyerek adak adama niyeti dille ikrar edilmelidir. Bu emsal bir söz kullanmayıp sadece niyetinden geçirmeyle herhangi bir şey vacip olmaz.

Hanefi ve Maliki mezheplerine göre adak sözünün şaka veya ciddi olarak söylenmesi sonucu değiştirmez. Adak vacip olur. Kişinin buna razı olması ve kendi tercihiyle olması da şart değildir. Yani tehdit altında olup adak adasa dahi yerine getirme mesuliyeti bulunur. Adak tıpkı yemin gibidir. Şafiî’ye göre ise rıza şart olup ikrah (baskı) altında yapılan adak geçersizdir.

Türbelere mum yakma, bez bağlama, horoz kesme, şeker ve helva dağıtma şeklinde yapılan adaklar geçersizdir. Şartlarına uygun olarak yapılan adağın yerine getirilmesi vaciptir. Adaklarda, belli bir mekânı, malı veya fakiri zikretmiş olma bağlayıcı değildir. Asıl olan o ibadetin yerine getirilmesidir.

Adak Etini Kimler Yiyebilir?

Kurban kesmeyi adayan kişi, bu adak kurbanından kendisi yiyemeyeceği gibi hanımı, altsoyu ve üstsoyu da yiyemez.

Üstsoyu: Annesi, babası ve ne kadar yukarı çıkarsa çıksın dedeleri ve nineleridir.
Altsoyu: Oğlu, kızı ve ne kadar aşağı inerse insin erkek ve kız torunlarıdır.

Kaynak

  • Dr. İbrahim Paçacı “Adak (Nezir)”. Dini Kavramlar Sözlüğü. 5. ANKARA: Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları, 3. Baskı. 2007
  • https://darusselam.com/fikih/adak-hakkinda-bilinmesi-gerekenler.html?print=pdf